Eindproeven Gezinswetenschappen 2011: een selectie

Dit jaar presenteerden een 180-tal laatstejaars studenten Gezinswetenschappen hun eindproef. Daarin tonen ze de inzichten die ze in drie jaar studie hebben meegekregen en de competenties die ze hebben ontwikkeld voor een professionele ondersteuning van gezinnen. 'Eén van de peilers die de opleiding Gezinswetenschappen haar studenten meegeeft, is het denken en werken vanuit de krachten en capaciteiten van gezinnen', getuigde een studente tijdens haar voorstelling. Met hun werk tonen de studenten hun eigen kracht en competenties na drie jaar Gezinswetenschappen.

Met dit overzicht van enkele opvallende thema's willen we het werk van de studenten zichtbaar maken en aantonen voor welke uitdagingen gezinswetenschappers zich gesteld zien. De selectie van de titels wil vooral de diversiteit van de thema's op uiteenlopende domeinen van het welzijnswerk aantonen.

We danken van harte de begeleiders en de externe deskundigen die met hun steun en feedback de studenten stimuleerden om (nog meer) kwaliteit na te streven. We nodigen organisaties en professionals in het welzijnswerk uit om het talent van de nieuwe Bachelors in Gezinswetenschappen te benutten. Maar we wensen vooral de afgestudeerden zelf van harte proficiat en veel succes bij de uitbouw van hun loopbaan in mensenwerk.

Tanja Nuelant en Gaby Jennes

Thema 'Kinderen'

Krachtig Gekleurd: het spel met de glasparels in een multiculturele context. Diversiteit en vernieuwing in de vrijwilligersgroepen van Kind en Preventie vzw.
De consultatiebureaus hebben moeite om vrijwilligers te vinden en te behouden. De gezinnen die er beroep op doen worden steeds meer divers. Met het project 'Krachtig Gekleurd' wil Kind en Preventie de participatie van diverse vrijwilligersgroepen bevorderen. Maar hoe trek je vrijwilligers van verschillende afkomst en leeftijd, maar ook mannen aan? Hoe gaat een consultatiebureau in een grootstad als Brussel met taalproblemen om? Hoe motiveer je vrijwilligers om het engagement vol te houden? Nicoleta Vandeputte reikt handvatten aan om met deze uitdagingen om te gaan.
(Begeleid door Marleen Vanlaethem; enterne deskundige: Jamal El Boujddaini, coördinator dagcentrum en thuisbegeleiding Taimoem – Antwerpen)

Er beweegt wat. Kwaliteitsvolle opvoedingsondersteuning voor kinderen en hun opvoeders in de Antwerpse ontmoetingsruimtes.
In haar eindwerk houdt Katrien Pieters een betoog voor het structureel inbedden van de ontmoetingsruimtes als een vorm van opvoedingsondersteuning. Ontmoetingsruimtes bevorderen de ontmoeting tussen ouders en het sociaal contact van kinderen met andere kinderen en volwassenen. Een erkenning vanuit de overheid is er op dit moment nog niet. In het huidige beleid wil men graag effecten meten, maar bezoekers zijn er anoniem en de ontmoeting gebeurt vrijblijvend. Ontmoetingsruimtes zouden aan een minimum aan voorwaarden moeten voldoen, maar tegelijk niet beperkt mogen worden in hun mogelijkheden. Katrien Pieters gaat op zoek naar gemeenschappelijke elementen en verschillen als insteek voor een structurele verankering.
(Begeleid door Kristien Nys; externe deskundige: Bendikte Van den Bruel, stafmedewerkster pedagogische preventie, Kind & Gezin)

Pleegzorg: zorg in gezin.
Cindy Callens ontleedt de casus van twee kinderen die na een traumatiserende baby- en peutertijd en opvang in verschillende voorzieningen, in een pleeggezin terecht komen. Ze analyseert de problematiek aan de hand van een aantal vragen: hebben deze kinderen nood aan een hechtings- en vertrouwensrelatie? Is de omgang met de ouders noodzakelijk, ook wanneer zij over weinig opvoedingscapaciteiten beschikken? Welk perspectief op ontwikkeling hebben deze kinderen? De combinatie van een onveilige hechting en risicovolle opvoedingsomstandigheden maakt een terugkeer naar de biologische ouders moeilijk. Er is een bezoekregeling uitgewerkt. Vanuit de hulpverlening wordt echter geen perspectief geboden op het vervolg van de pleegplaatsing. Voor alle partijen is het een erg onzekere situatie, die de ontwikkeling van de kinderen niet ten goede komt. Het eindwerk is een warm pleidooi voor een kindgerichte aanpak in een veilige gezinscontext.
(Begeleid door Wilfried Meulenbergs; externe deskundige: Bie Vanseveren, coördinator Bemiddelingsburo, vzw Alba. Herstelbemiddelaar en HERGO-moderator voor minderjarigen)

Thema 'Jongeren'

Als een ouder terminaal ziek wordt. Adolescenten betrekken op de palliatieve zorgeenheid.
Jonathan Cooreman stelt vast dat een goede ondersteuning van adolescenten met een ouder in de palliatieve zorgeenheid in de praktijk niet evident is. In het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis van Asse kwam hij in contact met psycholoog Eric Verliefde die 'Een doosje vol troost' ontwikkelde, een materialenset om kinderen te helpen communiceren met terminaal zieke familieleden. Adolescenten vereisen een andere aanpak: ze komen minder vaak op bezoek en verbergen hun emoties. Het doosje is dan ook minder bruikbaar. Voor adolescenten denkt Jonathan eerder aan een website, een (video)dagboek of facebookpagina. Eric Verliefde toont belangstelling om hiermee in Asse aan de slag te gaan.
(Begeleid door Claire Wiewauters; externe deskundige: Manu Keirse, professor aan de Faculteit Geneeskunde, K.U.Leuven)

Op zoek naar mogelijkheden tot opvang van niet-begeleide minderjarige vreemdelingen binnen pleegzorg.
Fien Neirynck ging op zoek naar mogelijkheden binnen de pleegzorg om niet-begeleide minderjarige vreemdelingen op te vangen. Ze sprak met pleegouders, diensten voor pleegzorg en voorzieningen voor niet-begeleide minderjarigen en organiseerde een focusgroep van vijf niet-begeleide minderjarigen. Pleegzorg bij niet-begeleide minderjarigen komt nog niet veel voor. De pleegzorgsituatie is moeilijk omdat de jongeren met emotionele en gedragsproblemen kampen en de jongeren en gezinnen een verschillende culturele achtergrond hebben. In samenwerking met Fien zal Pleegzorg Oost-Vlaanderen een vormingspakket voor kandidaat-pleegouders, specifiek gericht naar deze doelgroep, uitwerken.
(Begeleid door Claire Wiewauters; externe deskundige: Stefaan Plysier, psycholoog bij CGGZ Brussel en InDomo, Steunpunt Cultuursensitieve Zorg)

Time-out in het onderwijs. Een contextuele benadering.
Een middelbare school kan een time-out toepassen bij probleemgedrag van een tiener. De jongere wordt voor een korte periode uit de klas gehaald, zodat de jongere én de school even op adem kunnen komen. De jongere krijgt begeleiding om inzicht te krijgen in zijn gedrag. Na de time-out zal de jongere reïntegreren in de school: idealiter wordt de jongere verder ondersteund in het ontwikkelen van verantwoordelijkheid. Inge Schoonbaert toont in haar eindproef aan dat naast de jongere en de school een derde belangrijke factor speelt: de thuissituatie. Inge stelt voor om van de time-out gebruik te maken om de band tussen ouder en kind te versterken. In het algemeen zouden scholen de ouders meer kunnen betrekken, bijvoorbeeld door ontmoetingsruimtes. Op haar praktijkverdiepingsplaats heeft Inge ervaren dat een gezinswetenschapper zijn kennis en technieken kan aanwenden om in time-outprojecten aan de slag te gaan.
(Begeleid door Jo Aerts; externe deskundige: Piet Casier, stafmedewerker VCLB-koepel)

Succesfactoren bij het opvoeden van jongeren.
Wat ervaren tieners en ouders van tieners als succesvol in de opvoeding? Met die vraag gingen zeven studenten in het tweede jaar Gezinswetenschappen aan de slag. Via een enquête bevroegen ze 133 ouders en 260 tieners. Uit de resultaten blijkt dat de meeste ouders de communicatie binnen het gezin als positief ervaren, terwijl tieners hierover een minder positieve mening hebben. Vooral als het gaat om meningsverschillen, is het contrast groot: 90% van de ouders vindt meningsverschillen bespreekbaar tegenover 61% van de tieners. Jongeren en ouders hebben eveneens een ander idee over de opvoedingsstijl: 40% van de ouders beoordeelt zichzelf als streng en slechts 23% van de tieners vindt dat ze strenge ouders hebben.
Over het algemeen gebeurt het opvoeden in een goed klimaat: zowel ouders als tieners ervaren waardering en respect. 85% van de ouders zegt veel voor hun tiener te doen en evenveel tieners beamen dat.
De meeste ouders verwachten van opvoedingsondersteuning dat ze er praktische steun en advies krijgen. De opvoedingslijn, de opvoedingswinkel en de website groeimee.be blijken nog onbekend bij het merendeel van de ouders. 77% heeft nog nooit beroep gedaan op opvoedingsondersteuning.
(Project o.l.v. Kristien Nys en Gaby Jennes)

Thema 'Ouderen'

Vervanggrootouders.
Enerzijds zijn er veel ouderen die zin willen geven aan hun leven door een bijdrage te leveren aan de maatschappij. Anderzijds zijn er kinderen die geen contact hebben met hun grootouders en een lieve oma of opa missen. Constantia Ielegems stelt voor om een brug tussen beiden te slaan met een project ‘vervanggrootouders’. Het inhuren van een grootouder bestaat al in de Verenigde Staten en kent er een groot succes. Het project kan een win-winsituatie zijn voor alle partijen. Grootouders spelen een belangrijke rol in het leven van een kind. Ze geven het kind aandacht en tijd, ze geven kennis door over generaties heen. Grootouders kunnen ouders ondersteunen in de opvoeding. Tegelijk voelen de ouderen zich minder eenzaam.
(Begeleid door Hans Van Crombrugge; externe deskundige: Thérèse Jacobs, prof. em. Sociologie, Universiteit Antwerpen)

Als ouders hulpbehoevend worden… een scharniermoment. Bemiddeling als hulpmiddel bij het gezinsondersteunend werk.
Wat als kinderen de mantelzorg niet meer aankunnen, maar hun hulpbehoevende ouder niet naar een rusthuis wil? Mieke Mesotten gaat als gezinswetenschapper op zoek naar een manier om met dergelijke situatie om te gaan. Via bemiddeling wil ze de stem van de hulpbehoevende en zijn familieleden horen en rekening houden met ieders belangen en gevoelens. Bij de keuze voor meer thuishulp of een geschikt rusthuis wil ze het gezin verder ondersteunen.
(Begeleid door Wim Embrechts; externe deskundige: Griet Van Roosmalen, coördinator Banaba Psychosociale Gerontologie, HUBrussel-Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen)

Thema 'Personen met een beperking'

Een stappenplan als methodiek bij het begeleiden van een allochtone vrouw met een verstandelijke beperking.
Paul Duquesnoy werkt als begeleider bij Zonnelied, een voorziening voor volwassenen met een verstandelijke beperking en bijkomende psychiatrische en/of gedragsproblemen. Hij beschrijft de casus van een vrouw met een verstandelijke beperking, die zichzelf verwondt en vlucht van thuis. Haar ouders kunnen haar niet meer opvangen. Aanvankelijk werd ze aan handen vastgebonden, net zoals in de psychiatrische instelling waar ze eerst verbleef. Via een stappenplan wordt dit afgebouwd. Paul bekijkt de begeleiding binnen haar Turks-Koerdische achtergrond en gezin, een psychoanalytisch kader en de problematiek van vrijheidsberovende maatregelen.
(Begeleid door Ben Wuyts; externe begeleider: Marleen D’Joos, coördinator van de Vlaamse Federatie van Gehandicapten)

Overleven, revalideren en dan…? Verwerking, erkenning en ondersteuning op lange termijn bij personen met een NAH, hun familie en netwerk.
Joke Poppe, die bij Het Bint die volwassenen met een beperking begeleidt, ging samen met Jo, een man met een niet-aangeboren hersenletsel, op zoek naar betere manieren om personen met NAH te ondersteunen én te erkennen. In een eerste stap wordt zijn familie geïnformeerd over de gevolgen van het hersenletsel van Jo na een ongeval. Om zijn financiën te beheren, wordt in een tweede stap een voorlopige bewindvoerder aangesteld. Als stap drie krijgt Jo psychosociale ondersteuning. Vervolgens krijgt, als vierde stap, opvoedingsondersteuning een plaats: Joke werkt concreet uit hoe Jo kan spelen met zijn kinderen. De stappen zijn een illustratie van het moeizame proces dat personen met NAH doormaken. Telkens stootten de betrokkenen op onbegrip in hun omgeving en de maatschappij. Daarom vindt Joke erkenning van de problematiek essentieel. Ze doet een voorstel voor de ontwikkeling van een sensibiliserende postkaart en website en zoekt middelen ter realisatie. We wensen haar veel succes met het project!
(Begeleid door Marianne De Boodt; externe deskundige: Ann De Martelaer, gewezen directeur Vlaams gebruikersoverleg voor Personen met een Handicap)

Hoe kinderen en jongeren rouw beleven: tips voor een betere ondersteuning.
Voor kinderen en jongeren die te maken krijgen met een betekenisvol verlies, is zorgzame steun vanuit de naaste omgeving onmisbaar. Naasten willen ook maar wat graag helpen. En toch loopt het vaak mis. Hulpvragen van rouwende kinderen en jongeren raken niet geformuleerd, of worden niet herkend. Adeline Sommereyns analyseerde wat fout gaat en wat beter kan. Daaraan koppelde ze een brochure, die ook digitaal beschikbaar wordt, met praktische tips voor een betere ondesteunning van en communicatie met rouwende kinderen en jongeren.
Op zaterdag 3 september mocht Adeline deze brochure meteen al aan het bredere publiek voorstellen op een workshop, volgend op de theatervoorstelling Doodgraag, over kinderen en afscheid nemen, georganiseerd door de zelfhulpgroepen vzw Ouders Van een Overleden Kind en Missing You.
(Begeleid door Claire Wiewauters; externe deskundige: Erik Verliefde, klinische psycholoog en psychotherapeut O.L.V. Ziekenhuis Aalst en Netwerk Palliatieve Zorg Brussel-Halle-Vilvoorde)

>> Het overzicht van alle eindproeven die in juni en september werden voorgesteld vindt u via onze website: http://www.hig.be/nieuws/evenementen.htm

Vacature
Het Kenniscentrum Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen rekruteert een onderzoeker (m/v) voor de uitwerking van het onderzoeksproject ‘Prenatale screening en diagnostiek, een morele imperatief?: een gezinswetenschappelijk kader voor het omgaan met ethische problemen bij de toenemende technologische mogelijkheden van prenatale diagnose’.

>> Kent u iemand die met deze thema's bezig is en voor deze functie interesse kan hebben? Stuur dit bericht door of ga naar onze website voor meer informatie. Solliciteren kan ten laatste op 30 september 2011: http://www.hig.be/instituut/vacatures.htm

Agenda

• Studiedag 'Inspiratiebronnen in duurzame partnerrelaties: Islamitische, christelijke en humanistische spiritualiteit in gesprek': donderdag 27 oktober, 9-13u

  Bijscholingen op het programma in 2011-2012:
  - 'Denken met het hart': aandacht, aanwezigheid en zelfreflectie in gezinswerk, door Joris Dewispelaere: vrijdagen 25 november, 2 en 9 december 2011
  - Risicosituaties voor kinderen bij echtscheiding, door Annik Lampo en Patrick Meurs: vrijdagen 27 januari en 3 februari 2012
  - Voor altijd familie! Een contextuele kijk op gezinsrelaties, door Claire Wiewauters: vrijdagen 10 en 17 februari, 2 en 9 maart 2012
  - Islamitische visies op relaties en opvoeding, met bijdragen van ondermeer Abdulwahid Van Bommel, Sultan Balli, Hans Van Crombrugge, Jamal El Boujddaini (Taimoem/De Touter, Antwerpen), Sigrid Arents en Mimount El Yahyouhi (Huis der Gezinnen, Brussel) en Hanan Ben Abdeslam (Volle Maan, Brussel): vrijdag 23 maart, dinsdag 27 maart en vrijdag 20 april 2012
  

Wenst u deze nieuwsbrief niet langer te ontvangen, stuur dan een e-mail naar kenniscentrum.gezin@hig.be met als onderwerp "verwijder". Vermeld in de boodschap het e-mailadres waarop u de nieuwsbrief toegezonden krijgt. Uw gegevens worden uitsluitend aangewend voor de verzending van de nieuwsbrief en zullen noch uitgeleend, noch verhuurd, noch verkocht worden aan derden. Overname van berichten uit deze nieuwsbrief voor niet-commerciële doeleinden is toegelaten mits bronvermelding.