Lopende onderzoeksprojecten

Prenatale screening en diagnostiek, een morele imperatief?
Een gezinswetenschappelijk kader voor het omgaan met ethische problemen bij de toenemende technologische mogelijkheden van prenatale diagnose
Doel: Prenatale screening en diagnostiek (PND) wordt op grote schaal toegepast om defecten bij embryo’s en foetussen op te sporen. Hoe kunnen gezinnen de ethische en psychische gevolgen van deze steeds nieuwere toepassingen afwegen om tot een ‘goede’ beslissing te komen? Welke houding nemen hulpverleners aan om gezinnen de nieuwe informatie over te brengen en hen te ondersteunen in hun reproductieve beslissingen?
Looptijd: november 2011 - oktober 2013
Onderzoekers: Szilvia Hübel en Adelheid Rigo
Financiering: PWO-project* van de Hogeschool-Universiteit Brussel
Partners: KAHO Sint-Lieven, opleiding Vroedkunde; Vrije Universiteit Brussel, Centrum voor Ethiek
* Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek

Ouders en jeugdsport: geen kinderspel
Opvoedingsondersteuning voor ouders in jeugdsportclubs
Doel: Een wetenschappelijk onderbouwd vormingspakket ontwikkelen waarmee jeugdsportclubs, en dan vooral jeugdvoetbalclubs, een ouderwerking kunnen opzetten. Bedoeling van de ouderwerking is ouders in het algemeen en vaders in het bijzonder te ondersteunen bij het opnemen van hun ouderrol door het verstevigen van hun competenties als coach en supporter.
Looptijd: september 2011 tot september 2013
Onderzoekers: Joris Lambrechts en Hans Van Crombrugge
Financiering: PWO-project van de Hogeschool-Universiteit Brussel
Partners: Prof. Dr. Filip Boen, Humane Kinesiologie, K.U.Leuven; Jeugdcentrum STVV (Sint-Truidense voetbalvereniging)

In 2008 rondden we reeds een onderzoek af naar de invloed van trainers en vaders op het fair playgedrag van jeugdvoetballers (8-16 jaar)
>> Bekijk de resultaten van dit onderzoek en de reacties in de pers

Evaluatie van ‘Thuiscompagnie’, project voor de ondersteuning van gezinnen in armoede met minderjarige kinderen
Doel: Het project ‘Thuiscompagnie’ wil Limburgse gezinnen met kinderen in armoede bijstaan in de organisatie van hun gezinsleven. Thuiscompagnie bundelt de deskundigheid van allerlei diensten, waaronder 29 OCMW’s en 17 diensten voor Gezinszorg en Aanvullende
Thuiszorg uit Limburg.
Dit praktijkgestuurd effectonderzoek voert drie opdrachten uit:
1. een productevaluatie: de effectiviteit van de werking van thuiscompagnie nagaan in termen van levenskwaliteit;
2. een procesevaluatie: de werking beschrijven, met bijzondere aandacht voor het zorginnovatieve aspect;
3. kritisch bekijken van de theoretische onderbouwing van het project.
Looptijd: oktober 2011 tot oktober 2012
Onderzoekers: Kristien Nys, met medewerking van Patrick Meurs, Hans Van Crombrugge en Gaby Jennes
Opdrachtgever: Vlaamse Overheid, Departement Volksgezondheid en Gezin, Departement WVG, Afdeling Welzijn en Samenleving

Analyse instroomprofiel studenten Gezinswetenschappen
Doel: Studenten Gezinswetenschappen brengen heel wat kennis en vaardigheden mee naar de opleiding, verworven in hun gezins- en/of professioneel leven. Doel van dit onderzoek is om de gezinscompetenties van de instromende studenten te meten aan de hand van een zelfbeoordeling. We baseren ons hiervoor op FamCompass, de gezinscompetentiesportfolio die we in het kader van een Europees project ontwikkelden. De instroomprofielen zullen vervolgens gekoppeld worden aan de examenresultaten van de studenten.
Looptijd: september 2011 tot september 2012
Onderzoekers: Kathleen Emmery en Joris Dewispelaere

Gezinsgericht werkplekleren in de sociale economie
Doel: Ontwerp en toetsing van een checklist voor kwaliteitsvol werkplekleren in de sociale economie, met specifieke aandacht voor de gezinsdimensie van de werknemers. Het project beoogt een betere samenwerking van vier doelgroepen: de studenten Gezinswetenschappen in het traject zonder levens- en werkervaring die het werkplekleren opnemen, de werknemers in de ondernemingen in de sociale economie en hun gezinsleden, de mentoren en het management van deze ondernemingen.
Looptijd: september 2011 tot september 2012
Onderzoeker: Joris Dewispelaere
Partners: VOSEC Vlaams Overleg Sociale Economie; Ateljee vzw; Opnieuw en Co; CDJ Services; RTC Vlaams Brabant
Opdrachtgever: Vlaamse Overheid, Departement Onderwijs en Vorming, Afdeling Strategische Beleidsondersteuning

Gastopvang als inclusieve woonzorgvorm voor ouderen
Doel: De diensten voor gastopvang ondersteunen gastgezinnen, gastheren of -vrouwen die overdag, in het eigen ‘gasthuis’, de zorg opnemen voor ouderen. Dit onderzoek maakt een omgevings- en sterkte-zwakteanalyse van deze diensten, ondermeer via participerende observatie. Doel is de competenties van de gastvrouwen of -heren af te bakenen en te kijken welk kader nodig is voor hun ondersteuning. Het onderzoek wil meewerken aan een visie op gastopvang en een platform creëren waarop de diensten elkaar en externe deskundigen kunnen ontmoeten.
Looptijd: januari 2012 tot december 2013
Onderzoekers: Valerie Diels, Joris Van Puyenbroeck en Sabien Van Rampelberg
Financiering: PWO-project van de Hogeschool-Universiteit Brussel/KAHO Sint-Lieven
Partners: Diensten Gastopvang, Federatie Pleegzorg, Opleidingen Orthopedagogie (HUB), Psychosociale Gerontologie (HUB) en Medical Management Assistant (KAHO)

E-learning module Opvoedingsondersteuning voor EXPOO
Doel: Aansluitend bij de basisvorming ‘Opvoedingsondersteuning’ die we in 2010 voor het Vlaams Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning (EXPOO) gaven, ontwikkelen we een e-learningmodule van deze vorming. Hiermee wil EXPOO deze vorming direct toegankelijk maken voor nieuwe medewerkers.
Periode: najaar 2011
Onderzoeker: Kristien Nys
In opdracht van: Vlaams Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning (EXPOO)

Ouders aan het woord over de gezinsvriendelijkheid van hun woonwijk (Jaarlijkse bevraging)
Doel: Meer en meer gemeenten willen vandaag een gezinsvriendelijk beleid voeren. Ouders hebben een goed zicht op de factoren die dit bepalen. Dirk Luyten paste voor het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen een Nederlands onderzoeksmodel aan de Vlaamse situatie aan en stuurt elk jaar studenten van het tweede jaar Gezinswetenschappen op pad om ouders in verschillende wijken te bevragen.
Onderzoeker: Dirk Luyten

Gezinsbeleid in Vlaanderen
Jaarlijkse state-of-the-art en analyse van het gezinsbeleid gevoerd in Vlaanderen
Doel: Ieder jaar publiceren we een overzicht van het gevoerde beleid ten aanzien van gezinnen en
dit op Vlaams, federaal en Europees niveau. Voor een van de beleidsdomeinen maken we telekns een diepgaander analyse. De resultaten worden gepubliceerd en stellen we voor op de Internationale Dag van het Gezin op 15 mei.
Voor de editie van 2012 zal ook een evaluatie worden gemaakt van het Vlaams gezinsbeleid 2006-2011. Ook het thema 'Gezinsvriendelijke gemeente en woonzorgzones' zal aan bod komen.
Onderzoekers: Kathleen Emmery, Pieter Rondelez, Dirk Luyten en Gaby Jennes
Met steun van: Vlaams Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, Departement WVG
Partner: VVSG
>> Verslag en publicaties nav de Dag van het Gezin 2011

Active ageing en lokale besturen in 2012
Aandacht voor ouderen in het kader van het 'European Year of Active Ageing'
We zetten een onderzoek op in Vlaanderen waarbij we in een 25-tal gemeenten een bevraging organiseren over de wijze waarop de lokale besturen gestalte geven of reeds gaven aan 'active ageing'.
Op 22 november 2012, in de Week van de Ouderen en na de gemeenteraadsverkiezingen, stellen we de resultaten van de studie voor aan een breed publiek.
Doel: Goede praktijken zichtbaar maken en de mogelijkheden voor het van elkaar leren door het uitwisselen van ervaring versterken. Voor zowel lokale bestuurders als voor ouderen en hun organisaties kan dit inspirerend werken.
Onderzoeker: Pieter Rondelez
Partner: VVSG
>> Meer informatie over inhoud en aanpak van het onderzoek

Maatschappelijke dienstverlening

‘Opvoeden met de koran’
Kan een islamitische gezinspedagogie jongeren opvoeden tot zelfverantwoordelijke wereldburgers die een constructieve bijdrage leveren aan de samenleving? Over deze vraag voerde Hans Van Crombrugge onderzoek in samenwerking met studenten Gezinswetenschappen. Hierop voortbouwend volgt hij actuele debatten over dit onderwerp en geeft hij regelmatig lezingen. Dit thema wordt aangekaart tijdens onze driedaagse bijscholing ‘Islamitische visies op relaties en opvoeding’. In 2011 organiseerden we een reflectiedag over dit onderwerp met Tariq Ramadan.

‘Gevaarlijk jong’
Van oktober 2011 tot oktober 2012 lopen in Vlaanderen activiteiten onder de titel ‘Gevaarlijk jong’. Met een dubbeltentoonstelling, een theatervoorstelling en diverse lezingen wordt aandacht gevraagd voor het psychisch welzijn van kinderen en jongeren.
In het kader van dit project publiceerde Claire Wiewauters verschillende artikels en geeft ze een reeks voordrachten onder de titel ‘Mag ik triest zijn...?’

Gids voor gezinnen
We ontwikkelden de website www.gidsvoorgezinnen.be waar ouders enhulpverleners wegwijzers vinden naar diensten en voorzieningen die gezinnen helpen met informatie en ondersteuning.

Resultaten van afgerond onderzoek en publicaties

Het doel van al onze projecten is de kennis over gezinnen vergroten en de begeleiding en het
beleid ten aanzien van gezinnen verbeteren.

Met het oog hierop bracht het kenniscentrum de afgelopen jaren de volgende publicaties en instrumenten uit:

• Voor Kind en Gezin onderzochten we de wijze waarop lokale overheden
  opvoedingsondersteuning ter harte nemen.
  >> Lees het onderzoeksrapport
• We onderzochten hoe en in welke mate systemen voor het lokaliseren en volgen van
  kwetsbare personen en jongeren op een pedagogisch en ethisch verantwoorde wijze kunnen
  worden ingezet. Onze bevinden werden gebundeld in het boekje Stalking with a smile?
  Pedagogische en maatschappelijke kwesties bij het gebruik van Location-Based-Services.
  >> Meer informatie
• De jaarlijkse analyse van het gezinsbeleid in Vlaanderen bekeek in 2011 of het gezinsbeleid
  samenwonen en gezinsvorming al dan niet bevordert. We publiceerden onze bevindingen en
  standpunten in Gezinsbeleid in 2010: van gewoon samen tot samengewoond en opnieuw
  samen.
  >> Bekijk de voornaamste resultaten en lees onze standpunten
• We ontwikkelden het portfolio-instrument FamCompass waarmee we de kennis, kunde en
  vaardigheden verworven in gezin en familie kunnen meten.
  >> Het instrument en meer informatie vindt u via www.famcompass.eu
• Voor de Vlaamse Onderwijsraad bekeken we de relatie gezin-school en reflecteerden we
  over de manier waarop school en gezin hun rollen op het vlak van onderwijs en opvoeding
  afbakenen.
  >> De conclusies zijn na te lezen in Gezin en school. De kloof voorbij, de grens
  gezet? (VLOR, 2011).

Activiteitenverslag periode januari-juni 2011
In de eerste helft van dit jaar waren medewerkers en docenten actief op het vlak van onderzoek, maatschappelijke dienstverlening, publicaties en bijscholingen, waarin gezinsrelaties en de ondersteuning van gezinnen centraal stonden.
Bijgevoegd overzicht ordent de activiteiten volgens de inhouden waar ze de klemtoon op legden:
1. Gezinsbeleid
2. Nieuwe technologie, ethiek en opvoeding
3. Ouderschap en opvoedingsondersteuning
4. Gezin en School/ Opvoeding en onderwijs
5. Informatie aan Gezinnen en brede gezinsthema's
6. Genetische diagnostiek en ethiek
7. Levensbeschouwing
en andere (waaronder de publicaties van medewerkers in het kader van de viering van 50 jaar Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen)
>> Overzicht onderzoek, maatschappelijke dienstverlening, bijscholingen in het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen-HUB periode januari-juni 2011

Wat kunnen we voor u doen?

De onderzoekers en medewerkers van het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen staan klaar om uw vragen naar informatie te beantwoorden en uw voorstellen voor onderzoek of voor samenwerking in overweging te nemen. We behandelen elke vraag vanuit de actuele relevantie van het voorstel in het kader van onze maatschappelijke opdracht en visie, rekening houdend met de financiële draagkracht. Misschien resulteert overleg in een project dat we samen kunnen uitvoeren en waarvoor de Vlaamse beleidsmakers steun kunnen verlenen of waarbij we in het kader van Europese programma’s kunnen samenwerken met partners uit andere Europese landen.

Enkele voorbeelden van vragen en diensten waarmee we u kunnen helpen:

• Als verantwoordelijke voor enkele buitenschoolse opvanginitiatieven wilt u te weten komen of kinderen en ouders tevreden zijn. We kunnen u helpen bij het opzetten en verwerken van een tevredenheidsonderzoek.
• Uw dienst begeleidt gezinnen in moeilijkheden. U doet er alles aan om uithuisplaatsing van kinderen zoveel mogelijk te vermijden. Deze gezinnen hebben een klein netwerk en u bent op zoek naar methodieken en strategieën die het sociaal netwerk van deze gezinnen kunnen helpen versterken. U wil ook weten of er buitenlandse projecten zijn die u meer zicht kunnen geven op de mogelijkheden.
• In de opvoedingswinkel komen veel vragen over de opvoeding van jongeren: hoe kunnen ouders beter communiceren met hun tieners? U wil een vorming organiseren over deze problematiek en u bent op zoek naar een deskundige die deze vorming kan geven. U wil ook assistentie bij de aanmaak van een informatiedossier met concrete tips voor ouders.
• Een scholengemeenschap wil meer aandacht besteden aan de relaties met ouders en wil leerkrachten daarbij ondersteunen. Hoe kunnen ze dat best aanpakken en welke begeleiding is mogelijk?

Medewerkers

Koen Baeten, master in de wijsbegeerte en in de familiale en seksuologische wetenschappen
Joris Dewispelaere, doctor in de psychologische wetenschappen
Kathleen Emmery, master in de criminologie
Szilvia Hübel, master in de theologie en de letteren en in de familiale en seksuologische wetenschappen
Gaby Jennes, master in de sociale wetenschappen, directrice
Joris Lambrechts, bachelor onderwijs in lichamelijke opvoeding
Dirk Luyten, doctor in de sociale wetenschappen
Patrick Meurs, doctor in de psychologie en master in de familiale en seksuologische wetenschappen
Kristien Nys, doctor in de pedagogische wetenschappen
Adelheid Rigo, doctor in de wijsbegeerte en master in de klinische psychologie
Pieter Rondelez, master in de politieke wetenschappen (EU-studies) en ‘master of conflict and development’
Hans Van Crombrugge, doctor in de pedagogische wetenschappen
Claire Wiewauters, master in de pedagogische wetenschappen, gezins- en orthopedagogiek

Op de hoogte blijven?

Wilt u uitgenodigd worden op onze activiteiten? Ontvangt u graag meer informatie over onze werking?
Via kenniscentrum@hig.be kunt u ons mailen.
Telefonisch zijn we elke werkdag van 9u tot 17u te bereiken op de nummers 02/240.68.40 of 02/240.68.46.
Skypen kan naar ‘defactorij’.

>> Bekijk de folder van het Kenniscentrum