De plechtige opening van het academiejaar 2007-2008, op zaterdag 29 september 2007, kon rekenen op een ruime belangstelling.

Uiteraard stond de accreditering van de opleiding Gezinswetenschappen bovenaan de agenda. Wat dit concreet betekent voor de toekomst van het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen, voor de studenten, afgestudeerden, docenten, bestuur en medewerkers van het HIG, werd uiteengezet door Gaby Jennes, directrice van het HIG.

Centrale gast prof. dr. Andries Baart liet ons kennismaken met de presentietheorie, met zijn lezing:

Kwetsbare gezinnen steunen.
Een bijdrage vanuit het presentieperspectief.

De laatste jaren maakt in Nederland en Vlaanderen de presentiebenadering sterk opgang, mede omdat ze tijdens het geven van hulp de ander trouw en menslievend nabij blijft, geen geweld toevoegt en zich afstemt op de eer en waardigheid van de behoeftige ander. Daarin verschilt ze radicaal van wat momenteel steeds meer gebruikelijk is in het vermarkte klimaat van zorg en welzijn. Prof. Baart kwam in zijn lezing de presentiebenadering toelichten en, mede aan hand van zijn recente onderzoek, laten zien wat deze benadering vermag voor hulp en steun aan gezinnen die kwetsbaar, ontoegankelijk en in de problemen zijn.

Over de presentiebenadering
Met presentiebeoefening is bedoeld dat men in alle opzichten (qua tempo, doelen, ritme van werken, taal, werkvormen, interesse, rolneming etc.) poogt aan te sluiten bij de mensen zelf, vooral bij wie ‘sociaal overbodig’ is of anderszins niet in tel, en dat men dus ook een sterk accent legt op de vrijelijke aanwezigheid in hun leefwereld. Presentiebeoefenaren distantiëren zich niet van het onverhelpbare en het lijden, ze hoeden zich voor grootse plannenmakerij en de wens te scoren, ze streven ernaar de ander allereerst op te nemen in een betekenisvolle relatie en zo hem of haar te eren, te erkennen en tot waardigheid te laten komen. De presentiebeoefenaar biedt behalve de eigen (professionele) expertise en competenties ook zichzelf aan. Dat gebeurt transparant en methodisch. De presentiebeoefening start vanuit een latende modus, maar is uiteindelijk een praktische, competentievergende en doorgaans professionele manier van doen waarin menslievende zorg (zoals Annelies van Heijst dat noemt) en vakbekwaamheid hand in hand gaan.

Verder lezen:
>> www.presentie.nl

>> Presentie, hulpverlening, gezin
Terugblik door HIG-docent Hans Van Crombrugge, gepubliceerd in Rondom gezin, 2008, lentenummer.

Over Andries Baart
Prof. dr. A.J. (Andries) Baart (°1952) studeerde andragologie (Universiteit van Amsterdam), specialiseerde zich op het terrein van de praktische theologie (KTH Utrecht en KU Nijmegen) en promoveerde in de wijsbegeerte (EU Rotterdam).
Als bijzonder hoogleraar bekleedt hij sinds 2007 de leerstoel Presentie en Zorg, aan de Faculteit Geesteswetenschappen, Departement Religiewetenschappen en Theologie, van de Universiteit van Tilburg.
Voordien was hij van 1991-2006 bijzonder hoogleraar aan de Katholieke Theologische Universiteit te Utrecht.
Hij is geestelijk vader van de presentietheorie. Hij doet onder meer onderzoek naar buurtpastoraat, geestelijke verzorging en meer in het algemeen: naar zorg, welzijn en dienstverlening, met name voor sociaal kwetsbare mensen.
Hij is sinds 1994 hoofdredacteur van Sociale Interventie en hij is kerndocent in de Master Sociale Interventie van het LESI.

Enkele van zijn publicaties:
• Raken aan het geleefde leven, ’s-Hertogenbosch: Actioma 2000;
• Een theorie van de presentie, Utrecht: Lemma 2001 (derde vermeerderde druk 2004);
• Aanzetten tot een theorie van de Derde Partij met behulp van de presentietheorie, Den Haag: LCO 2002;
• met Frans Vosman (red.), Present, Utrecht: Lemma 2003;
• (red.), Presentie themanummer van Sociale Interventie 12(2003)2, uitgave van Elsevier, tevens als Markant, 2003/2, uitgave van de SOM, Den Bosch 2003;
• ‘The fragile power of listening’, Practical Theology in South Africa/Praktiese Teologie in Suid-Afrika, Vol. 18 (3) 2003, pp. 139-159;
• ‘Gebroken goed in ongebroken relaties. Theoretische notities voor de beroepspraktijk van maatschappelijke opvang’, in M. Nuy en F. Brinkman (red.), Wanorde in een mensenleven. Een bezinning op thuisloosheid, Amsterdam 2004, blz. 137-174;
• (red.) Unheard stories of people infected and affected by hiv/aids about care and/or the lack of care, themanummer van Sociale Interventie, jrg. 13 (2004) nr. 3; met onder andere: ‘What makes care good care?’ blz. 14-26,
• Aandacht. Etudes in presentie, Utrecht: Lemma 2004 (2e druk 2005),
• Klein pleidooi tegen grote distantiëring in de zorg, Utrecht 2005;
• (met T. Tromp en A. van Heijst) Minder hard – meer hart, Utrecht: 2006;
• Tweespraak. Vier gesprekken over het ene goed van presentie, Utrecht 2006;
• “Leven en verlaten leven – over de betekenis van presentie voor vertrouwen” in Congresverslag >Daar draait het allemaal om: presentie!<, Utrecht 2006, blz. 4-16 (op: www.presentie.nl - Presentiecongres - Verslag);
• met Mieke Grypdonck, Verpleegkunde en presentie, Utrecht 2007 (in druk);
• Kwetsbaar maar niet alleen kwetsbaar. Over het bereiken en steunen van multiproblem gezinnen, kwetsbare kinderen en tienermoeders, Utrecht/Den Bosch 2007.