Openingsles 25 september 2004

Centrale gast: minister Frank Vandenbroucke

Verslag

Wanneer een bachelor voor gezinswetenschappen? Deze vraag liep als een rode draad doorheen alle toespraken tijdens de plechtige opening van het academiejaar 2004-2005. Na alle acties die de studenten de vorige jaren ondernamen om straks met een volwaardig diploma af te studeren, waren we benieuwd naar de antwoorden van Vlaams minister van Werk, Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke.

Intro: Hoezo, geen bachelor?

Studenten Philippe Mingels en Guy Van Aken maakten in de felgesmaakte sketch vooraf meteen duidelijk waar het over gaat. Tijdens een (gefingeerd) sollicitatiegesprek blijkt de afgestudeerde gezinswetenschappen de best geplaatste kandidaat. 'U hebt een rijk gestoffeerde opleiding achter de rug, die een brede kijk op het welzijnswerk geeft en toch inleidt in de actuele methodieken... Precies wat wij zoeken: iemand met visie!' Pas dan blijkt dat dit graduaat geen bachelor werd... 'Dat begrijp ik niet!' roept de werkgever uit. 'Maar met een eeuwige student als minister van onderwijs komt dat wel in orde', besloten beiden optimistisch...

Inleiding: Stappen op weg naar Bologna.

Na het welkomstwoordje van voorzitter Manu Keirse vertolkte directrice Gaby Jennes in haar toespraak de centrale vraag van deze dag: hoe zal de nieuwe regering gezinswetenschappen een volwaardige plaats geven in het hoger onderwijslandschap?

Volgens haar is dit dringend nodig omdat gezinswetenschappen:
* beantwoordt aan een sterke maatschappelijke nood - er is behoefte aan een opleiding die gezinsrelaties centraal stelt,
* perfect past in het Bologna-verhaal (met zijn flexibele opstelling tegenover volwassen studenten en de erkenning van elkder verworven competenties) en
* bovenal ook past in het discours van levenslang leren en langer blijven werken (met zijn sterke effect op het professionele leven van de afgestudeerden).

'Als het beleid ervan overtuigd is dat een tweede kans, zich heroriënteren, meer volwassenen toeleiden naar het hoger onderwijs en levenslang leren, belangrijk zijn, moet de waardering die volwassenen krijgen ook een volwaardig perspectief bieden. Het toekennen van een gelijk civiel effect als aan diploma’s verworven in de hogescholen is daartoe een voorwaarde. Dit gelijke civiele effect vindt uitdrukking in de titulatuur van de diploma’s en door de opname in het hoger onderwijsregister.' Een bachelor voor gezinswetenschappen dus, maar binnen een onderwijskader dat de eigenheid én de competenties van volwassenen erkent en waardeert.

Academische rede: Een toekomst voor lerende volwassenen in het hoger en tertiair onderwijs.

'Geen enkel talent verloren laten gaan, daar gaat het om', zo stelde Vlaams minister van Werk, Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke in zijn toespraak. Het is van cruciaal belang dat mensen hun studiecarrière meer spreiden over hun loopbaan en (opnieuw) gaan studeren, in combinatie met werk en gezin. De minister ziet hier een fundamentele rol voor het volwassenenonderwijs.

Reden te meer om dit volwassenenonderwijs een volwaardige plaats te geven in het hoger onderwijslandschap. De minister erkent dat de huidige wetgeving hier een aantal hiaten vertoont. Hij belooft op korte termijn de ontbrekende bouwstenen daartoe te voorzien.

Toch een bachelor voor gezinswetenschappen? Welke bouwstenen heeft Vandenbroucke concreet in petto voor gezinswetenschappen? Het lijkt hem niet meer dan logisch dat deze opleiding, eens zij het hele parcours van visitatie en accreditatie met goed gevolg doorlopen heeft, zelf het recht verwerft om een bachelordiploma uit te reiken.

Maar kan dat ook door de inrichter van deze opleiding, het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen, Centrum voor Volwassenenonderwijs? In principe ziet de minister dat niet zitten. Volgens hem kan enkel de opname in een hogeschool de nodige kwaliteitsgaranties 'bewijzen' tegenover de buitenwereld... (Ondanks het feit dat het de opleidingen, niet de instellingen, zijn die via de visitatie en accreditatie een kwaliteitslabel krijgen? nvdr).

Vandenbroucke begrijpt dat zo'n stap niet evident is en zelfs niet wenselijk voor het HIG dat pleit voor het behoud van haar identiteit en haar aanpak. Daarom voorziet de minister een overgangsperiode van drie tot vijf jaar. Binnen deze periode zou het HIG tijdelijk zelf het bachelordiploma kunnen uitreiken, steeds op voorwaarde dat de opleiding de nodige accreditatie verwerft. Bijkomende voorwaarde zou zijn dat deze instelling zou toetreden tot een associatie.

Tentoonstelling: Buiten Gewoon. Werk van kunstenaars met een handicap.

Na de toespraken gaf oud-studente gezinswetenschappen Marleen D’Joos, verantwoordelijke van het project ‘Kunst en handicap’ van de Vlaamse Federatie van Gehandicapten (VFG) toelichting bij het buitengewoon artistieke werk dat tot stand kwam in het kader van dit project.

Deze tentoonstelling is nog tot 25 november te bezichtigen in De Factorij.
>> Meer informatie over deze tentoonstelling.

De muzikale omlijsting van deze dag was in handen van pianist Thomas Verbruggen.